مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری مجله روانشناسی 18808436 29 4 2026 2 20 The Effectiveness of Teaching Self-Esteem Program with Cognitive-Behavioral Approach on Academic Procrastination of Adolescent Female Students اثربخشی آموزش برنامه عزت‌‌نفس با رویکرد شناختی‌‌-‌‌ رفتاری بر تعلل‌‌ورزی تحصیلی دانش‌آموزان دختر نوجوان fa زهره بخشی دانشگاه بیرجند محمدرضا اسدی یونسی 2025 5 10 <p style="text-align: left; padding-right: 30px;">Adolescence is one of the most sensitive stages of development that is accompanied by cognitive, emotional, and social changes and can affect students' academic performance. One of the common problems during this period is academic procrastination, which can lead to reduced academic achievement and poor learning performance. The present study aimed to investigate the effectiveness of teaching a self-esteem program with a cognitive- behavioral approach on academic procrastination in adolescent female students. This study was a quasi-experimental study with a pre-test, post-test, and two-month follow-up design with a control group. The statistical population included female students in the second year of secondary school in boarding schools in Birjand in the academic year 2022-2023, from which 30 were selected through a convenient and voluntary sampling method and randomly assigned to two experimental (15 people) and control (15 people) groups. The data collection tool was the Solomon and Rothblom Academic Procrastination Questionnaire (1984), which was completed in three stages: pretest, posttest, and follow-up. The experimental group underwent 9 sessions of self-esteem training based on a cognitive-behavioral approach, while the control group did not receive any intervention. The results of data analysis showed that the self-esteem program training significantly reduced academic procrastination in the experimental group, while the control group did not experience any significant change. Also, the effectiveness of this training was stable at the two-month follow-up stage, indicating that the effects of the intervention were stable over time. The findings of this study emphasize the importance of using cognitive-behavioral training programs in strengthening self-esteem and reducing academic procrastination.</p> <p>دوران نوجوانی یکی از حساس&zwnj;ترین مراحل رشد است که با تغییرات شناختی، هیجانی و اجتماعی همراه بوده و می&zwnj;تواند بر عملکرد تحصیلی دانش&zwnj;آموزان تأثیر بگذارد. یکی از مشکلات رایج در این دوره، تعلل&zwnj;ورزی تحصیلی است که می&zwnj;تواند منجر به کاهش پیشرفت تحصیلی و افت عملکرد یادگیری شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش برنامه عزت&zwnj;نفس با رویکرد شناختی- رفتاری بر تعلل&zwnj;ورزی تحصیلی دانش&zwnj;آموزان دختر نوجوان انجام شد. این پژوهش از نوع نیمه&zwnj;آزمایشی با طرح پیش&zwnj;آزمون، پس&zwnj;آزمون و پیگیری دو ماهه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش&zwnj;آموزان دختر دوره دوم متوسطه مدارس شهرستان بیرجند بود که از میان آنها ۳۰ نفر به روش نمونه&zwnj;گیری در دسترس انتخاب و به&zwnj;صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده&zwnj;ها، پرسشنامه تعلل&zwnj;ورزی تحصیلی سولومون و راثبلوم (۱۹۸۴) بود که در سه مرحله پیش&zwnj;آزمون، پس&zwnj;آزمون و پیگیری تکمیل شد. گروه آزمایش تحت ۹ جلسه آموزش عزت&zwnj;نفس مبتنی&zwnj;بر رویکرد شناختی- رفتاری قرار گرفت، درحالی&zwnj;که گروه کنترل مداخله&zwnj;ای دریافت نکرد. داده&zwnj;ها به&zwnj;وسیله آزمون تحلیل واریانس با اندازه&zwnj;گیری مکرر در نرم&zwnj;افزار SPSS-26 تحلیل شدند. نتایج نشان داد که آموزش برنامه عزت&zwnj;نفس به&zwnj;طور معناداری منجر به کاهش تعلل&zwnj;ورزی تحصیلی در گروه آزمایش شد، درحالی&zwnj;که گروه کنترل تغییر معناداری را تجربه نکرد. همچنین، اثربخشی این آموزش در مرحله پیگیری دو ماهه نیز پایدار بود، که نشان&zwnj;دهنده تثبیت اثرات مداخله در طول زمان است. یافته&zwnj;های این پژوهش بر اهمیت به&zwnj;کارگیری برنامه&zwnj;های آموزشی شناختی- رفتاری در تقویت عزت&zwnj;نفس و کاهش تعلل&zwnj;ورزی تحصیلی تأکید دارد.</p> http://Iranapsy.ir/fa/Article/Download/50201