ویژگیهای روانسنجی نسخه فارسی مقیاس سندرم سیندرلا در دانشجویان دختر
محورهای موضوعی : روانسنجی
هانیه اوجاقی زاده
1
*
,
فخرالسادات قریشی راد
2
,
رحیم یوسفی
3
1 - گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
2 - گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
3 - گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران.
کلید واژه: سندرم سیندرلا, نقش جنسیتی, کلیشه جنسیتی, ویژگیهای روانسنجی, دانشجویان دختر,
چکیده مقاله :
سندرم سیندرلا به مجموعهای از نگرشها و باورهای وابستهمحور اشاره دارد که در بستر کلیشههای جنسیتی سنتی شکل میگیرد و میتواند مانعی برای استقلال روانی و رشد فردی زنان باشد. هدف پژوهش حاضر ترجمه، بومیسازی و بررسی ویژگیهای روانسنجی نسخه فارسی مقیاس سندرم سیندرلا در میان دانشجویان دختر ایرانی بود. پژوهش از نوع توصیفی- همبستگی و با رویکرد روانسنجی انجام شد. جامعه آماری شامل دانشجویان دختر دانشگاه گیلان در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ بود که ۴۰۶ نفر به روش هدفمند انتخاب شدند. پساز انجام فرایند ترجمه و بازترجمه، روایی صوری و محتوایی با نظر متخصصان بررسی شد. روایی سازه با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی و روایی همگرا ازطریق همبستگی با مقیاس اختلال شخصیت وابسته و مقیاس وابستگی به دیگران ارزیابی گردید. اعتبار ابزار با استفاده از آلفای کرونباخ و روش بازآزمایی محاسبه شد. تحلیل دادهها با نرمافزارهای spss-25 و lisrel-10 انجام گرفت. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی، ساختار سهعاملی مقیاس شامل نگرش جنسی، نبود مسئولیتپذیری و ترک شغل را تأیید کرد که در مجموع ۴۳ درصد از واریانس کل را تبیین میکردند. تحلیل عاملی تأییدی نیز برازش مناسب مدل سهعاملی را نشان داد (rmsea = 0/02, CFI = 0/95). ضرایب آلفای کرونباخ برای خردهمقیاسها بین 77/0 تا 82/0 و برای نمره کل 72/0بهدست آمد. همچنین، همبستگیهای مثبت و معناداری بین نمرات سندرم سیندرلا با اختلال شخصیت وابسته و وابستگی به دیگران مشاهده شد که مؤید روایی همگرای ابزار است. بهطور کلی، یافتهها نشان داد نسخه فارسی مقیاس سندرم سیندرلا از روایی و اعتبار قابلقبولی برخوردار است و میتواند بهعنوان ابزاری معتبر در پژوهشهای روانشناختی و کاربردهای بالینی در جامعه ایرانی مورد استفاده قرار گیرد.
Cinderella Syndrome refers to a pattern of dependency-oriented beliefs and attitudes that are largely shaped by traditional gender stereotypes and may hinder women’s psychological autonomy and personal growth. Given the cultural sensitivity of this construct, the availability of culturally adapted and psychometrically sound instruments is essential. The present study aimed to translate, culturally adapt, and examine the psychometric properties of the Persian version of the Cinderella Syndrome Scale among Iranian female university students. This descriptive-correlational psychometric study was conducted on a sample of 406 female students from the University of Guilan during the 2020–2021 academic year, selected through purposive sampling. Following translation and back-translation procedures, face and content validity were evaluated by experts. Construct validity was assessed using exploratory and confirmatory factor analyses, and convergent validity was examined through correlations with the Dependent Personality Inventory and the Interpersonal Dependency Scale. Reliability was assessed using Cronbach’s alpha coefficients and test–retest method. Data were analyzed using SPSS-25 and LISREL-10 software. Exploratory factor analysis supported a three-factor structure consisting of gender attitude, irresponsibility, and job abandonment, accounting for 43% of the total variance. Confirmatory factor analysis indicated a good fit for the three-factor model (RMSEA = 0.02, CFI = 0.95). Cronbach’s alpha coefficients ranged from 0.77 to 0.82 for the subscales and were 0.72 for the total scale. Significant positive correlations were found between Cinderella Syndrome scores and measures of dependent personality and interpersonal dependency, supporting convergent validity. The findings suggest that the Persian version of the Cinderella Syndrome Scale has acceptable reliability and validity and can be used as a reliable instrument for assessing Cinderella Syndrome in Iranian research and clinical settings.
سرمد، و، بازرگان، ع، و حجازی، ا. (1393). روشهای تحقیق در علوم رفتاری. تهران: انتشارات آگاه.
Cohen, R. J., & Swerdlik, M. E. (2018). Psychological testing and assessment: An introduction to tests and measurement (9th ed.). McGraw-Hill Education.
Demir, A., Kaya, L., Turan, M., & Vural Butik, M. (2021). Cinderella syndrome in women with fear of independence: Developing a scale. International Journal of Psychology and Educational Studies, 8(1), 1–14. https://doi.org/10.17220/ijpes.2021.8.1.236
Dowling, C. (1998). Cinderella complex: The fear of independence in contemporary women (S. Budak, Trans.). Oteki.
Eagly, A. H., & Wood, W. (2023). The nature–nurture debates: 25 years of challenges in understanding gender development. American Psychologist, 78(3), 299–312. https://doi.org/10.1037/amp0000307
Eatesamipour, R., & Pourmohseni-Koluri, F. (2025). Psychometric properties of the Emotional Literacy Skills Questionnaire. Journal of Psychology, 29(3), 395–405. https://doi.org/20.1001.1.18808436.1404.29.3.10.2
Garver, M. S., & Mentzer, J. T. (1999). Logistics research methods: Employing structural equation modeling to test for construct validity. Journal of Business Logistics, 20(1), 33–57. https://doi.org/10.1016/0005-7967(94)00076-V
Hirschfeld, R. M., Klerman, G. L., Gouch, H. G., Barrett, J., Korchin, S. J., & Chodoff, P. (1977). A measure of interpersonal dependency. Journal of Personality Assessment, 41(6), 610–618. https://doi.org/10.1207/s15327752jpa4106_6
Hoe, S. L. (2008). Issues and procedures in adopting structural equation modeling technique. Journal of Applied Quantitative Methods, 3, 76–83. https://doi.org/10.2196/70302
Hoelter, D. R. (1983). The analysis of covariance structures: Goodness-of-fit indices. Sociological Methods & Research, 11(3), 325–344. https://doi.org/10.1177/0049124183011003003
Hosseini Ardakani, A. (2020). The effectiveness of emotion-focused therapy on social anxiety and interpersonal dependency in women attending wellness centers. New Ideas in Psychology, 8, 82–92. https://doi.org/10.22034/3.1.195 {persian}
Huber, N. M. (2007). Dependent personality inventory (DPI): A scale to assess dependent personality subtypes based on DSM-IV-TR criteria (Doctoral dissertation, Cleveland State University).
Hyde, J. S., Bigler, R. S., Joel, D., Tate, C. C., & van Anders, S. M. (2022). The future of sex and gender in psychology. American Psychologist, 77(2), 171–186. https://doi.org/10.1037/amp0000307
Mazaheri Nejadfard, G., Hossein Thabit, F., & Barjali, A. (2018). The effectiveness of acceptance and commitment therapy on interpersonal dependence and action control of dependent personality disorder. Applied Psychological Research (Psychology and Educational Sciences), 10(3), 161–176. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.897426 {persian}
Ozer, D., Karatas, Z., & Ergun, O. R. (2019). Analysis of gender roles in primary school (1st to 4th grade) Turkish textbooks. Eurasian Journal of Educational Research, 79, 1–20. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ejer/issue/42986/520483
Rudman, L. A., Moss-Racusin, C. A., Phelan, J. E., & Nauts, S. (2012). Status incongruity and backlash effects: Defending the gender hierarchy motivates prejudice against female leaders. Journal of Experimental Social Psychology, 48(1), 165–179. https://doi.org/10.1016/j.jesp.2011.10.008
Sadeghzadeh, M., Jafari, M., & Ghomatipour, N. (2024). Psychometric properties and factor structure of Persian version of Premenstrual Coping Measure. Journal of Psychology, 28(1), 55–65. http://iranapsy.ir/Article/40716 (Persian)
Saha, S., & Safri, T. S. (2016). Cinderella complex: Theoretical roots to psychological dependency syndrome in women. The International Journal of Indian Psychology, 3(3), 118–122. https://doi.org/10.25215/0303.148
Sivo, S. A., Fan, X. T., Witta, E. L., & Willse, J. T. (2006). The search for optimal cutoff properties: Fit index criteria in structural equation modeling. The Journal of Experimental Education, 74(3), 267–288. https://doi.org/10.3200/JEXE.74.3.267-288
Sneha, S., & Rahmath, F. (2018). A study of relationship between Cinderella complex and personal growth among young females. Indian Journal of Psychological Science, 10(1), 102–107. http://doi.org/10.5281/zenodo.2532314
Su, T., & Xue, Q. (2010). The analysis of transition in woman social status: Comparing Cinderella with Ugly Betty. Journal of Language Teaching & Research, 1(5), 746–752. https://doi.org/10.4304/jltr.1.5.746-752
Torabi, S. S., & Hassanabadi, H. (2023). Psychometric indices of Zuckerman’s Sensation Seeking Scale: A factor for predicting students’ academic procrastination. Journal of Psychology, 27(3), 263–273. http://www.iranapsy.ir/Article/40593 {persian}
Vescio, T. K., Gervais, S. J., & Snyder, M. (2023). Gender stereotypes and power dynamics in close relationships. Personality and Social Psychology Review, 27(1), 3–24. https://doi.org/10.1037/0022-3514.88.4.658