چکیده مقاله :

هدف از انجام پژوهش بررسی روابط ساختاری تعامل معلم-دانش‌آموز با درگیری تحصیلی با نقش میانجی سبک اسناد و خودپنداره تحصیلی در دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهرستان جم بود. روش پژوهش، توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری این تحقق تمامی دانش‌آموزان متوسطه دوم در سال تحصیلی 1403-1402 در شهرستان جم به تعداد 1944 نفر بود. برای تعیین حجم نمونه از جدول مورگان استفاده و تعداد 322 نفر بعنوان حجم نمونه انتخاب شد. شیوه نمونه گیری در این پژوهش به صورت خوشه‌ای چندمرحله‌ای انجام شد. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه استاندارد درگیری تحصیلی ریو (2013)، پرسشنامه تعامل معلم و دانش‌آموز وابیلس، کریتون و هایمیرز (1992)، پرسشنامه سبک اسناد سلیگمن و سینگ (۱۹۸۲) و پرسشنامۀ خودپنداره تحصیلی لیو و وانگ (2005)  استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل داده¬های به دست آمده از پرسش نامه¬ها، از تحلیل مسیر استفاده شد که تجزیه و تحلیل داده‌ها با کمک نرم افزار آماری SPSS و Amos صورت پذیرفت. یافته‌های این پژوهش نشان داد که تعامل معلم-دانش‌آموز بر درگیری تحصیلی دانش‌آموزان اثر مستقیم و معناداری وجود دارد (05/0>P). بر اساس یافته‌های این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که بهبود تعامل معلم-دانش‌آموز، خودپنداره تحصیلی و سبک اسناد باعث بهبود درگیری تحصیلی دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم شهرستان جم می‌شود.

چکیده انگلیسی :

The purpose of this research was to investigate the structural relationship between teacher-student interaction and academic engagement with the mediating role of documentation style and academic self-concept in secondary school students of Jam city.To determine the sample size, Morgan's table was used and 322 people were selected as the sample size. The sampling method in this research was done in a random stratified manner. To analyze the data obtained from the questionnaires, path analysis was used, and the data analysis was done with the help of SPSS and Amos statistical software. The findings of this research showed that there is a direct and significant relationship between teacher-student interaction and students' academic involvement (P<0.05). There is a direct and significant relationship between teacher-student interaction and academic self-concept (P<0.05). On the other hand, it was found that there is a direct and significant relationship between teacher-student interaction and document style (P<0.05). It was also found that there is a direct and significant relationship between academic self-concept and academic engagement (P<0.05). In addition, it was found that there is a direct and significant relationship between document style and academic engagement (P<0.05). Other findings showed that there is an indirect and significant relationship between teacher-student interaction and academic engagement with the mediating role of academic self-concept (P<0.05).

منابع و مأخذ:

منابع
آریاپوران, سعید, اعتمادی زاده, هدایت الله. (1399). رابطه‌ی مدیریت کلاس مبتنی بر یادگیری اجتماعی- هیجانی و تعامل معلم-دانش‌آموز با سواد هیجانی دانش‌آموزان ابتدایی. تدریس پژوهی, 8(1), 79-59.
رضایی زینب، بردبار مریم، زارع زردینی فاطمه (1401). رابطه معلم-دانش‎آموز و درگیری تحصیلی نوجوانان: نقش واسطه‎ای احساس تعلق به مدرسه. رویش روان شناسی. ۱۴۰۱; ۱۱ (۹) :۴۵-۵۶
شیرازی تهرانی، علی‌رضا، میردریکوند، فضل‌الله و جاودانی، مریم. (1394). اثربخشی آموزش بازسازی شناختی در اصلاح سبک‌های اسنادی دانش‌آموزان. فصلنامهٔ مطالعات آموزشی و آموزشگاهی، 4(1)، 69-78.
شیروانی راد، علی، کاظمی، آزاده، سلیمانی، شهرزاد، سلطانی، زهرا، و صبحی، افسانه. (1400). رابطه سبک‌های اسناد و مکانیسم‌های دفاعی با درگیری تحصیلی در دانشجویان مواجه با کووید 19 شهر زنجان. کنفرانس بین المللی علوم تربیتی، روانشناسی، علوم ورزشی و تربیت بدنی.
صادقی فر جمیل، بهادری محمدکریم، رعدآبادی مهدی، شریعتی محمد (1399). رابطه بین درگیری تحصیلی و موفقیت تحصیلی در دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی ایلام. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی. ۲۰ () :۲۱۳-۲۰۵.
صحراگرد فرجی, سمیرا, هارون رشیدی, همایون, کاظمیان مقدم, کبری. (1401). اثربخشی مداخلۀ مثبت‌نگر بر باورهای انگیزشی دانش‌آموزان دارای افت تحصیلی. پژوهش نامه روانشناسی مثبت, 8(2), 51-64.
عرب زاده، مهدی، حسن‌آبادی، حمیدرضا و عظیمی، کامیار. (1397). اثربخشی بازآموزی اسنادی بر استیصال اکتسابی و سبک‌های اسنادی دانش‌آموزان با پیشرفت تحصیلی پایین. مجلهٔ سلامت روان کودک، 5(4)،80-94.
قدسی, احمد, طالع پسند, سیاوش, رضایی, علی محمد, محمدی فر, محمدعلی. (1398). پیشایندهای درگیری تحصیلی: آزمون مدلی براساس نظریه انتظار- ارزش. فصلنامه روان شناسی تربیتی, 15(51), 231-257.
کریمی، یوسف. (1401). روان‌شناسی اجتماعی (ویرایش سوم با تجدیدنظر و اضافات). انتشارات ارسباران.
محمدی باغملایی، حیدر، و یوسفی، فریده. (1397). رابطه ی ساختاری تعامل معلم-دانش‌آموز, درگیری تحصیلی و سازگاری دانش‌آموزان با مدرسه. مطالعات آموزش و یادگیری (علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز)، 10(2 (پیاپی 2-75) )، 75-99.
محمدی, مهدی, ناصری جهرمی, رضا, مختاری, زینب, حسامپور, زهرا, & ناصری جهرمی, راحیل. (1399). تجارب زیسته معلمان دوره ابتدایی از ذهن‌آگاهی حین تدریس. تدریس پژوهی, 8(1), 37-19.
مهدی نژاد مرضیه (1399). پیش‌بینی شیفتگی تحصیلی بر اساس مجذوبیت، انگیزش و خوش‌بینی تحصیلی در دانش‌آموزان هنرستانی شهر کرج. پیشرفت‌های نوین در علوم رفتاری ۱۳۹۹; ۵ (۴۶) :۱۱-۱.
نادمی مهدیه‌سادات، محمدی آریا علیرضا، خوئینی فاطمه (1400). الگوی علّی روابط ادراک محیط اجتماعی با انگیزش تحصیلی با نقش میانجی انتظارات تحصیلی، سبک‌های اسنادی، و هیجانات تحصیلی. فصلنامه سلامت روان کودک. ۸ (۳) :۱۰۲-۱۱۸



Adeola, J. A., & Joe, A. I. (2021). Development And Factor Structure Of Adolescents’ Academic Self-Concept Scale Among Senior Secondary Schools In Rivers State.
Aldrup, K., Carstensen, B., & Klusmann, U. (2022). Is empathy the key to effective teaching? A systematic review of its association with teacher-student interactions and student outcomes. Educational Psychology Review, 34(3), 1177-1216.
Basith, A. (2021). The relationship among academic self-concept, academic self-esteem, and academic achievement. Konselor, 10(2), 36-42.
Burns, Richard & Crisp, Dimity & Burns, Robert. (2019). Re-examining the reciprocal effects model of self-concept, self-efficacy, and academic achievement in a comparison of the Cross-Lagged Panel and Random-Intercept Cross-Lagged Panel frameworks. British Journal of Educational Psychology. 90. 10.1111/bjep.12265.
Chen, P., Bao, C., & Gao, Q. (2021). Proactive personality and academic engagement: the mediating effects of teacher-student relationships and academic self-efficacy. Frontiers in Psychology, 12, 652994.
Chipchase, L., Davidson, M., Blackstock, F., Bye, R., Clothier, P., Klupp, N., et al. (2017). Conceptualising and measuring student disengagement in higher education: a synthesis of the literature. Int. J. High. Educ. 6, 31–42. doi: 10.5430/ijhe.v6n2p31
Galugu, N. S., & Samsinar, S. (2019). Academic self-concept, teacher’s supports and student’s engagement in the school. Jurnal Psikologi Pendidikan & Konseling Vol, 5(2), 141-147.
Geary, D. C., & Xu, K. M. (2022). Evolution of self-awareness and the cultural emergence of academic and non-academic self-concepts. Educational Psychology Review, 34(4), 2323-2349.
Gordeeva, T., Sheldon, K., & Sychev, O. (2020). Linking academic performance to optimistic attributional style: Attributions following positive events matter most. European Journal of Psychology of Education, 35(1), 21-48.
Kwon, K., Kupzyk, K., and Benton, A. (2018). Negative emotionality, emotion regulation, and achievement: cross-lagged relations and mediation of academic engagement. Learn. Indiv. Dif. 67, 33–40. doi: 10.1016/j.lindif.2018.07.004
Liu, S., Zou, S., Zhang, D., Wang, X., & Wu, X. (2022). Problematic Internet use and academic engagement during the COVID-19 lockdown: The indirect effects of depression, anxiety, and insomnia in early, middle, and late adolescence. Journal of affective disorders, 309, 9–18. https://doi.org/10.1016/j.jad.2022.04.043
Martin, J., & Torres, A. (2016). What is Student Engagement and Why is it Important? n.p: n.p.
Parse, A., Barzegar Bafrooei, K., & Hassani, H. (2023). Examining The Attributional Style as a Mediator of the Relationship Between Supportive Self-Environment and Academic Self-Regulation. Iranian Evolutionary Educational Psychology Journal, 5(3), 199-222.
Qiao R. (2022). A Theoretical Analysis of Approaches to Enhance Students' Grit and Academic Engagement. Frontiers in psychology, 13, 889509. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.889509
Quin, D. (2017). Longitudinal and contextual associations between teacher–student relationships and student engagement: A systematic review. Review of educational research, 87(2), 345-387.
Roorda, D. L., Zee, M., Bosman, R. J., & Koomen, H. M. (2021). Student–teacher relationships and school engagement: Comparing boys from special education for autism spectrum disorders and regular education. Journal of Applied Developmental Psychology, 74, 101277.
Scaini, S., Caputi, M., Ogliari, A., & Oppo, A. (2020). The relationship among attributional style, mentalization, and five anxiety phenotypes in school-age children. Journal of Research in Childhood Education, 34(4), 551-565.‏
Schnitzler, K., Holzberger, D., & Seidel, T. (2021). All better than being disengaged: Student engagement patterns and their relations to academic self-concept and achievement. European Journal of Psychology of Education, 36, 627-652.
Szlyk, H. S. (2020). Suicidal ideation among youths at risk of school dropout: impact of student demographics, stressors, and academic self-concept. Health & Social Work, 45(4), 240-248.
Truta C, Parv L, Topala I. Academic Engagement and Intention to Drop Out: Levers for Sustainability in Higher Education. Sustainability. 2018; 10(12):4637. https://doi.org/10.3390/su10124637
Varga, M. (2017). The effects of teacher-student relationships on the academic engagement of students.
Wang, J., Bu, L., Li, Y., Song, J., & Li, N. (2021). The mediating effect of academic engagement between psychological capital and academic burnout among nursing students during the COVID-19 pandemic: A cross-sectional study. Nurse education today, 102, 104938. https://doi.org/10.1016/j.nedt.2021.104938
Wong, D., Allen, K. A., & Cordoba, B. G. (2022). Examining the relationship between student attributional style, perceived teacher fairness, and sense of school belonging. Contemporary Educational Psychology, 71, 102113.
Wong, Tracy K. Y, Anne-Marie Parent, Chiaki Konishi (2019), Feeling connected: The roles of student-teacher relationships and sense of school belonging on future orientation, International Journal of Educational Research,.
Yuan, L. (2024). EFL teacher-student interaction, teacher immediacy, and Students' academic engagement in the Chinese higher learning context. Acta Psychologica, 244, 104185.