سبکهای دلبستگی و پریشانی روانشناختی در دانشجویان: نقش واسطهای تنظیم هیجان بین فردی
محورهای موضوعی : Psychologyعلی محمدی 1 , هادی صمدیه 2 * , محمد حسین سالاری فر 3
1 - گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
2 - گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
3 - گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
کلید واژه: سبکهای دلبستگی, تنظیم هیجان بینفردی, پریشانی روانشناختی, دانشجویان,
چکیده مقاله :
هدف از پژوهش حاضر، تعیین نقش واسطهای تنظیم هیجان بینفردی در ارتباط میان سبکهای دلبستگی و پریشانی روانشناختی در دانشجویان بود. این مطالعه از نظر هدف بنیادی و به لحاظ روش، توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری را دانشجویان ۱۸ تا ۲۵ ساله دانشگاه بیرجند در سال تحصیلی 1403-1404 تشکیل دادند. از میان این گروه ۴۳۲ نفر با روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها از مقیاس سبکهای دلبستگی کولینز و رید (۱۹۹۰)، پرسشنامه تنظیم هیجان بینفردی هافمن و همکاران (2016) و مقیاس پریشانی روانشناختی کسلر (2002) استفاده شد. یافتهها نشان داد سبک دلبستگی اضطرابی، پیشبینیکننده مثبت و معنادار پریشانی روانشناختی (01/0≥P، 184/0 =b) و سبک نزدیکبودن، پیشبینیکننده منفی و معنادار آن (01/0≥P، 275/0- =b) بود درحالیکه سبک وابستگی اثر معناداری بر پریشانی روانشناختی نداشت (05/0≤P، 058/0-=b). همچنین، سبکهای وابستگی (01/0≥P، 192/0 =b)، نزدیکبودن (01/0≥P، 248/0 =b) و اضطرابی (01/0≥P، 389/0 =b)، همگی پیشبینیکننده مثبت تنظیم هیجان بینفردی بودند. نتایج مدلسازی معادلات ساختاری نشان داد که نقش میانجی تنظیم هیجان بینفردی در رابطه بین سبکهای دلبستگی و پریشانی روانشناختی معنادار نیست (05/0≤P). با وجود محدودیتهای نمونه و روش، نتایج پژوهش بر اهمیت بررسی ابعاد دلبستگی در سلامت روانی دانشجویان تأکید دارد و میتواند مبنایی برای مداخلات آموزشی و مشاورهای جهت تقویت دلبستگی ایمن و بهبود بهزیستی روانی باشد.
the presents study aimed to investigate the mediating role of interpersonal emotion regulation in the relationship between attachment styles and psychological distress in students. This was a fundamental study in terms of purpose, and a descriptive correlational study in terms of methodology. The statistical population consisted of students aged 18 to 25 at University of Birjand in the academic year 2024-2025. Out of this group, 432 individuals were selected using the convenience sampling method. The Collins and Read Attachment Styles Questionnaire (1990), the Hofmann et al. Interpersonal Emotion Regulation Questionnaire (2016), and the Kessler Psychological Distress Scale (2002) were used for data collection. The findings indicated that the anxious attachment style was a positive and significant predictor of psychological distress (P≤0.01, b=0.184), and the closeness style was a negative and significant predictor of it (P≤0.01, b=−0.275), while the dependence style had no significant effect on psychological distress (P≥0.05, b=−0.058). Furthermore, the dependence (P≤0.01, b=0.192), closeness (P≤0.01, b=0.248), and anxious (P≤0.01, b=0.389) styles were all positive predictors of interpersonal emotion regulation. The results of the structural equation modeling showed that the mediating role of interpersonal emotion regulation in the relationship between attachment styles and psychological distress was not significant (P≥0.05). Despite the limitations in sample and method, the research findings emphasize the importance of examining the dimensions of attachment in students' mental health and can serve as a basis for educational and counseling interventions aimed at strengthening secure attachment and improving psychological well-being.
بشارت، محمدعلی و فرهمند، هادی. (1396). نقش واسطهای دشواری تنظیم هیجان در رابطه بین آسیبهای دلبستگی و نشانههای افسردگی و اضطراب. اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی (اندیشه و رفتار)، 11(44)، 7–16. SID. https://sid.ir/paper/172033/fa
بیگدلی، ایماناله، نجفی، محمود و رستمی، مریم. (۱۳۹۲). رابطه سبکهای دلبستگی، تنظیم هیجانی و تابآوری با بهزیستی روانی در دانشجویان علوم پزشکی. مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 13(9)، 721–729. http://ijme.mui.ac.ir/article-1-2694-fa.html
پکوک، زهرا، آزادی، محمود، طالبیان شریف، جعفر. (2024). اثر بخشی آموزش تنظیم شناختی هیجان بر عزتنفس و خودآگاهی دانشجویان دختر با تجربه شکست عاطفی. مجله روانشناسی، 2(28)، 216-224. https://rimag.ir/fa/Article/45231
پورنقاش تهرانی، سید سعید، قلندرزاده، زهرا، فراهانی، حجت الله، صابری، سید مهدی و پاشایی بهرام، معصومه. (1397). رابطه بین خشونت خانگی و عملکردهاي شناختی در زنان قربانی همسرآزاري: نقش واسطهاي خود تنظیمی و پریشانی روانشناختی. فصلنامه روانشناسی شناختی، 6(3)، 51-60. http://dorl.net/dor/20.1001.1.23455780.1397.6.3.7.2
تنهای رشوانلو، فرهاد، کارشکی، حسین، امانی، مریم، اسفندیاری، سعیده و ترکمنی، مرضیه. (1398). ویژگیهای روانسنجی مقیاس فشار روانی کسلر (K6) براساس نظریه کلاسیک آزمون و سوال- پاسخ. علوم پزشکی رازی (مجله دانشگاه علوم پزشکی ایران)، 26(11)، 20-33. http://rjms.iums.ac.ir/article-1-5208-fa.html
دهقان، مجتبی، حسنی، جعفر و شریفی، پریسا. (1398). رابطه میان سبک های دلبستگی و مشکلات بین فردی در افراد بزهکار: نقش واسطه ای نظم جویی شناختی هیجانی و حل مسأله اجتماعی. مطالعات روانشناختی، 15(2)، 78-61. https://doi.org/10.22051/psy.2019.23717.1807
رهنمائی، سمیه، گل پرور، محسن، آقایی، اصغر. (2025). مقایسه اثربخشی بسته آموزشی تعامل کارآمد مادر- نوجوان و آموزش تنظیم هیجان براحساس تنهایی وانعطاف پذیری روانشناختی در دختران نوجوان. مجله روانشناسی، 4(28)، 375-384. https://rimag.ir/fa/Article/42566
زیودار، نجمه، اسکندری، حسین و پزشک، شهلا. (1399). مقایسة تمایلات حرکتی در کودکان 6 تا ۹ سال با سبکهای دلبستگی ایمن و ناایمن. روانشناسی تحولی (روانشناسان ایرانی)، 17(68)، 427-449. https://sanad.iau.ir/Journal/jip/Article/1055143/FullText
سلیمانی، اسماعیل و حبیبی، یعقوب. (1393). ارتباط تنظیم هیجان و تابآوری با بهزیستی روانشناختی در دانشآموزان. روان شناسی مدرسه و آموزشگاه، 3(4)، 51-72.
علی دوستی، فاطمه، معافیان، وحیده. (1402). سبکهای دلبستگی و اضطراب مرگ: نقش میانجی دشواری تنظیم هیجان. فصلنامه روان شناسی تحلیلی شناختی، 14(53)، 1-19. https://dorl.net/dor/20.1001.1.28222476.1402.14.53.1.0
فارسیجانی، نیلوفر، پورشهریار، حسین، ملحی، الناز و رضواندل مرزی، فاطمه. (1400). مدل معادلات ساختاری رابطه بین سبک های دلبستگی و پریشانی روانشناختی : نقش واسطه ای طرحواره های هیجانی. نشریه رویش روانشناسی، 4(61)، 65-76. http://dorl.net/dor/20.1001.1.2383353.1400.10.4.19.5
فتحی آشتیانی، مینا، شیخ الاسلامی، راضیه. (1398). رابطه بین سبک دلبستگی و بهزیستی روانشناختی: نقش واسطه ای انعطاف پذیری شناختی. مجله روانشناسی، 2(23)، 147-134. http://www.iranapsy.ir/fa/Article/21522
کربلایی، فاطمه، حسنی، جعفر و نوری قاسمآبادی، ربابه. (1399). رابطه راهبردهای تنظیم شناختی هیجان و افسردگی در دختران دارای روابط عاطفی: نقش میانجی مشکلات بینفردی. فصلنامه پژوهشهای کاربردی روانشناختی، https://doi.org/10.22059/japr.2020.285024.643316
کریم خلیف الشمری، علی، مؤمنی، خدامراد و یزدانبخش، کامران. (۱۴۰۴). نقش واسطهای تنظیم هیجان در رابطه سبکهای دلبستگی با مهارتهای اجتماعی و اضطراب در کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم. مجله علوم روانشناختی، 24(145)، 23–44. https://doi.org/10.52547/JPS.24.145.23
کوچی، صدیقه، مامی، شهرام و احمدی، وحید. (1400). نقش واسطهای راهبردهای تنظیم شناختی هیجان و خودکارآمدی اجتماعی در رابطۀ بین سبکهای دلبستگی و اضطراب اجتماعی در دانشآموزان دختر دورۀ دوم متوسطه. فصلنامه پژوهشهای کاربردی روانشناختی، 12(4)، 309-326. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.22518126.1400.12.4.14.1
لطفی، مژگان، امینی، مهدی و شیاسی، یاسمن. (۱۴۰۰). مقایسه مدلهای درونفردی و بینفردی تنظیم هیجان در تبیین نشانگان اضطراب و افسردگی. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، 27(3)، 288–301. http://dx.doi.org/10.32598/ijpcp.27.2.2359.2
متقیان، مرضیه و عبدی زرین، سهراب. (1398). پیشبینی روان رنجوری بر اساس سبکهای دلبستگی و طرح وارههای ناسازگار اولیه در مراجعین مراکز مشاوره شهر قم. روانشناسی و روانپزشکی شناخت، 6(5)، 118-128. http://dx.doi.org/10.29252/shenakht.6.5.118
محمدپور ایردموسی، اعظم، عاقل مسجدی، مریم. (1404). بررسی تعیین تأثیر طلاق عاطفی و خشونت خانگی بر گرایش به روابط فرازناشویی با نقش میانجیگری پریشانی روانشناختی در زنان متأهل. مجله روانشناسی، 1(29)، 57-48. https://rimag.ir/fa/Article/46472
نیرومند، رقیه، صیدمرادی، کاوه، کاکوند، علیرضا و توسلی، زهرا. (1398). اثربخشی آموزش فنون تنظیم هیجان بر کاهش استرس و افزایش تابآوری دانشجویان. اندیشه و رفتار در روانشناسی بالینی (اندیشه و رفتار)، 14(53)، 7-16. https://sid.ir/paper/367389/fa
Ainsworth, M. S. (1989). Attachments beyond infancy. American psychologist, 44(4), 709. https://doi.org/10.1037//0003-066x.44.4.709
Arab Alidoosti, F., Dehghani, M., Roshan, M., & Robat Milli, S. (2024). The relationship between attachment styles and difficulty in emotion regulation: Investigating the moderating role of reflective functioning. Clinical Psychology and Personality, 22(2), 157–168. https://doi.org/10.22070/cpap.2024.18550.1466
Asgarizadeh, A., Pakdaman, Sh., Hunjani, M., & Ghanbari, S. (2023). Iranian Adaptation of the Revised Adult Attachment Scale: Validity and Reliability in the General Population. Appl. Psychol, 17 (2):167-191.
Barthel, A. L., Hay, A., Doan, S. N., & Hofmann, S. G. (2018). Interpersonal emotion regulation: A review of social and developmental components. Behavior Change, 35(4), 203–216. https://doi.org/10.1017/bec.2018.19
Bell, M. L., Kenward, M. G., Fairclough, D. L., & Horton, N. J. (2013). Differential dropout and bias in randomized controlled trials: when it matters and when it may not. Bmj, 346. https://doi.org/10.1136/bmj.e8668
Blake, J. A., Thomas, H. J., Hurst, C. P., Pelecanos, A. M., McGee, T. R., Najman, J. M., & Scott, J. G. (2024). A two-generation study of attachment in mothers and their young adult offspring: Latent classes of attachment and associations with anxiety and depression. Journal of Affective Disorders, 358, 361–368. https://doi.org/10.1016/j.jad.2024.05.046
Ceren Gökdağ, how does interpersonal emotion regulation explain psychological distress? The roles of attachment style and social support, Personality and Individual Differences, Volume 176, 2021, 110763, ISSN 0191-8869, https://doi.org/10.1016/j.paid.2021.110763.
Ciocca, G., Rossi, R., Collazzoni, A., Gorea, F., Vallaj, B., Stratta, P., & Di Lorenzo, G. (2020). The impact of attachment styles and defense mechanisms on psychological distress in a non-clinical young adult sample: A path analysis. Journal of Affective Disorders, 273, 384-390. https://doi.org/10.1101/2020.04.16.20055608
Collins, N. L., & Read, S. J. (1990). Adult attachment, working models, and relationship quality in dating couples. Journal of personality and social psychology, 58(4), 644. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0022-3514.58.4.644
Cronin, T. J., Pepping, C. A., & O'Donovan, A. (2018). Attachment to friends and psychosocial well‐being: The role of emotion regulation. Clinical Psychologist, 22(2), 158–167. https://doi.org/10.1111/cp.12159
Dixon-Gordon, K. L., Bernecker, S. L., & Christensen, K. (2015). Recent innovations in the field of interpersonal emotion regulation. Current Opinion in Psychology, 3, 36–42. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2015.02.001
Emerson, D. J., Hair Jr, J. F., & Smith, K. J. (2023). Psychological distress, burnout, and business student turnover: The role of resilience as a coping mechanism. Research in higher education, 64(2), 228-259. https://doi.org/10.1007/s11162-022-09704-9
Ferraro, I. K., & Taylor, A. M. (2021). Adult attachment styles and emotional regulation: The role of interoceptive awareness and alexithymia. Personality and Individual Differences, 173, Article 110641. https://doi.org/10.1016/j.paid.2021.110641
Finch, K., Lawrence, D., Williams, M. O., Thompson, A. R., & Hartwright, C. (2024). Relationships between adverse childhood experiences, attachment, resilience, psychological distress and trauma among forensic mental health populations. The Journal of Forensic Psychiatry & Psychology, 35(5), 660–684. https://doi.org/10.1080/14789949.2024.2365149
Garland E. L. (2021). Mindful Positive Emotion Regulation as a Treatment for Addiction: From Hedonic Pleasure to Self-Transcendent Meaning. Current opinion in behavioral sciences, 39, 168–177. https://doi.org/10.1016/j.cobeha.2021.03.019
Gross JJ, John OP. Individual differences in two emotion regulation processes: implications for affect, relationships, and well-being. J Pers Soc Psychol. 2003 Aug;85(2):348-62. http://doi: 10.1037/0022-3514.85.2.348. PMID: 12916575
Haggerty, G., Hilsenroth, M. J., & Vala-Stewart, R. (2009). Attachment and interpersonal distress: Examining the relationship between attachment styles and interpersonal problems in a clinical population. Clinical Psychology & Psychotherapy, 16(1), 1–9. https://doi.org/10.1002/cpp.596
Henschel, S., Nandrino, J.-L., & Doba, K. (2020). Emotion regulation and empathic abilities in young adults: The role of attachment styles. Personality and Individual Differences, 156, Article 109763. https://doi.org/10.1016/j.paid.2019.109763
Hofmann, S. G., Carpenter, J. K., & Curtiss, J. (2016). Interpersonal emotion regulation questionnaire (IERQ): Scale development and psychometric characteristics. Cognitive therapy and research, 40, 341-356. https://doi.org/10.1007/s10608-016-9756-2
Jones, J. D., Brett, B. E., Ehrlich, K. B., Lejuez, C. W., & Cassidy, J. (2014). Maternal attachment style and responses to adolescents’ negative emotions: The mediating role of maternal emotion regulation. Parenting: Science and Practice, 14(3–4), 235–257. https://doi.org/10.1080/15295192.2014.972760
Kartal, C. N. (2023). Investigating the different roles of avoidant and anxious attachment on psychological well-being mediated by interpersonal emotion regulation (Master’s thesis, Utrecht University). Utrecht University Repository. https://studenttheses.uu.nl/handle/20.500.12932/44729
Kessler, R. C., Andrews, G., Colpe, L. J., Hiripi, E., Mroczek, D. K., Normand, S. L., & Zaslavsky, A. M. (2002). Short screening scales to monitor population prevalences and trends in non-specific psychological distress. Psychological medicine, 32(6), 959-976. https://doi.org/10.1017/s0033291702006074
Kopels, M. C., & Roulette, C. J. (2023). Food insecurity, diet and mental distress among resource insecure students during COVID-19. Evolution, Medicine, and Public Health, 11(1), 18-29. https://doi.org/10.1093/emph/eoad001
Levy, K. N., Ellison, W. D., Scott, L. N., & Bernecker, S. L. (2011). Attachment style. Journal of clinical psychology, 67(2), 193-203. https://doi.org/10.1002/jclp.20756
Levy-Gigi, E., & Shamay-Tsoory, S. G. (2017). Help me if you can: Evaluating the effectiveness of interpersonal compared to intrapersonal emotion regulation in reducing distress. Journal of behavior therapy and experimental psychiatry, 55, 33–40. https://doi.org/10.1016/j.jbtep.2016.11.008
Malik, S., Wells, A., & Wittkowski, A. (2015). Emotion regulation as a mediator in the relationship between attachment and depressive symptomatology: A systematic review. Journal of Affective Disorders, 172, 428–444. https://doi.org/10.1016/j.jad.2014.10.007
Mazza C, Colasanti M, Ricci E, Di Giandomenico S, Marchetti D, Fontanesi L, Verrocchio MC, Ferracuti S, Roma P. The COVID-19 Outbreak and Psychological Distress in Healthcare
Workers: The Role of Personality Traits, Attachment Styles, and Sociodemographic Factors. Sustainability. 2021; 13(9):4992. https://doi.org/10.3390/su13094992
Messina, I., Calvo, V., & Grecucci, A. (2023). Attachment orientations and emotion regulation: new insights from the study of interpersonal emotion regulation strategies. Research in Psychotherapy: Psychopathology, Process, and Outcome, 26(3). https://doi.org/10.4081%2Fripppo.2023.703
Messina, I., Calvo, V., Masaro, C., Ghedin, S., & Marogna, C. (2021). Interpersonal emotion regulation: From research to group therapy. Frontiers in Psychology, 12, 636919. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.636919
Nielsen, S. K. K., Lønfeldt, N., Wolitzky-Taylor, K. B., Hageman, I., Vangkilde, S., & Daniel, S. I. F. (2017). Adult attachment style and anxiety: The mediating role of emotion regulation. Journal of Affective Disorders, 218, 253–259. https://doi.org/10.1016/j.jad.2017.04.047
Ozeren G. S. (2022). The correlation between emotion regulation and attachment styles in undergraduates. Perspectives in psychiatric care, 58(2), 482–490. https://doi.org/10.1111/ppc.12902
Parada‐Fernández, P., Herrero‐Fernández, D., Oliva‐Macías, M., & Rohwer, H. (2021). Analysis of the mediating effect of mentalization on the relationship between attachment styles and emotion dysregulation. Scandinavian Journal of Psychology, 62(3), 312–320. https://doi.org/10.1111/sjop.12717
Priceputu, M. (2012). Attachment style – From theory to the integrative intervention in anxious and depressive symptomathology. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 33, 934–938. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.01.259
Ray-Yol, E., & Altan-Atalay, A. (2022). Interpersonal emotion regulation and psychological distress: what is the function of negative mood regulation expectancies in this relationship? Psychological Reports, 125(1), 280-293. https://doi.org/10.1177/0033294120968086
Riva Crugnola, C., Bottini, M., Madeddu, F., Preti, E., & Ierardi, E. (2021). Psychological distress and attachment styles in emerging adult students attending and not attending a university counselling service. Health Psychology Open, 8(1), 1–9. https://doi.org/10.1177/20551029211016120
Ryu, S., & Fan, L. (2023). The relationship between financial worries and psychological distress among US adults. Journal of Family and Economic Issues, 44(1), 16-33. https://doi.org/10.1007/s10834-022-09820-9
Schreiber, J. B., Nora, A., Stage, F. K., Barlow, E. A., & King, J. (2006). Reporting structural equation modeling and confirmatory factor analysis results: A review. The Journal of educational research, 99(6), 323-338. http://dx.doi.org/10.3200/JOER.99.6.323-338
Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2012). A beginner's guide to structural equation modeling. Routledge.
Soleimani, S., Mofrad, F., & Kareshki, H. (2018). Interpersonal emotion regulation questionnaire (IERQ) in Persian speaking population: Adaption, factor structure and psychometric properties. International Journal of Applied Behavioral Sciences, 3(4), 42-49. https://doi.org/10.22037/ijabs.v3i4.16483
Springstein, T., Hamerling-Potts, K. K., Landa, I., & English, T. (2023). Adult attachment and interpersonal emotion regulation motives in daily life. Emotion, 23(5), 1281–1293. https://doi.org/10.1037/emo0001169
Stevens, J. P. (2012). . Routledge.
West, S. G., Finch, J. F. & Curran, P. J. (1995). Structural equation models with non-normal variables: Problems and remedies, In R. H. Hoyle (Ed.), Structural equation modeling: Concepts, issues and... 56-75), Sage, Thousand Oaks, 1995.
Zaki, J., & Williams, W. C. (2013). Interpersonal emotion regulation. Emotion (Washington, D.C.), 13(5), 803–810. https://doi.org/10.1037/a0033839
Zerach, G., & Elklit, A. (2020). Attachment and social support mediate associations between Poly victimization and psychological distress in early adolescence. International Journal of Psychology, 55(3), 380-391. https://doi.org/10.1002/ijop.12590
Zuccala, M., Modini, M., & Abbott, M. J. (2021). The role of death fears and attachment processes in social anxiety: A novel hypothesis explored. Australian Journal of Psychology, 73(3), 381-391. https://doi.org/10.1080/00049530.2021.1917307