تأثیر سبک‌های والدگری و قلدری بر اعتیاد به اینترنت در نوجوانان: مدل‌سازی ساختاری و نقش واسطه‌ای قلدری

چکیده مقاله :

اینترنت به‌عنوان یک ابزار ارتباطی در دنیای امروز، تاثیرات فراوانی در زندگی فردی و اجتماعی دارد. اما استفاده گسترده از این آن می‌تواند تاثیرات منفی بر روابط اجتماعی داشته باشد و منجر به آسیب‌های روان‌شناختی و اجتماعی در کاربران شود. هدف این مطالعه بررسی تأثیر سبک‌های والدگری و قلدری بر اعتیاد به اینترنت در نوجوانان، با تأکید بر نقش واسطه‌ای قلدری است. این پژوهش سعی دارد تا به چگونگی اثرگذاری این متغیرها در بروز اعتیاد به اینترنت در میان دانش‌آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر یاسوج پاسخ دهد. روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی-همبستگی و با استفاده از مدل معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل 357 دانش‌آموز دختر مقطع متوسطه دوم است که از طریق روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های اعتیاد به اینترنت، سبک‌های والدگری بامریند و قلدری ایلی-نویز استفاده شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و PLS تحلیل شدند. نتایج نشان داد که بین سبک‌های والدگری سهل‌گیرانه، قلدری و اعتیاد به اینترنت رابطه مثبت و معناداری وجود دارد.. اثر غیرمستقیم سبک­های والدگری بر اعتیاد به اینترنت از طریق قلدری 12/0می­باشد که ضمن معنی­داری قابل توجه است. این تحقیق نشان داد که سبک‌های والدگری خاص، به‌ویژه سبک‌های سهل‌گیرانه، می‌توانند منجر به افزایش رفتارهای قلدرانه و در نهایت اعتیاد به اینترنت در نوجوانان شوند.

چکیده انگلیسی :

The internet, as a communication tool in today's world, has significant effects on both individual and social life. However, its widespread use can have negative impacts on social relationships and interpersonal communication, leading to psychological and social harm for users.. The aim of this study is to examine the impact of parenting styles and bullying on internet addiction in adolescents, with an emphasis on the mediating role of bullying. This research seeks to explore how these variables influence the onset of internet addiction among female high school students in Yasuj.

The present research is descriptive-correlational and was conducted using structural equation modeling. The statistical population included 357 female high school students, selected through convenience sampling. Data were collected using questionnaires on internet addiction, Baumrind's parenting styles, and the ILI-Noize bullying scale. The data were analyzed using SPSS and PLS software.

The results showed that there is a positive and significant relationship between permissive parenting styles, bullying, and internet addiction. Additionally, the standardized regression coefficient between parenting styles and internet addiction was 0.22, between parenting styles and bullying was 0.32, and between bullying and internet addiction was 0.37. The indirect effect of parenting styles on internet addiction through bullying was 0.12, which was statistically significant.

This study found that specific parenting styles, particularly permissive styles, can lead to an increase in bullying behaviors and ultimately internet addiction in adolescents.

منابع و مأخذ:

آدینه¬وند، فرزانه؛ قره¬داغی، علی.(1400). نقش تشخیصی سبک‌های والدگری در پیش‌بینی اعتیاد به اینترنت دانش آموزان. مجله پیشرفت های نوین در علوم رفتاری، 6(54)، 87-98.‎
اسفندياري، غلام¬رضا. (1374). مقايسه شيوه هاي فرزند پروري مادران در دو گروه كودكان مبتلا به اختلال رفتار و تاثير آموزش مادران در كاهش اختلال رفتاري. پايان نامه كارشناسي ارشد، انستيتوي تحقيقات روانپزشكي تهران.
اکبری بلوطبنگان، افضل، ارشادی منش، عبدپور. (1403). ارائه مدل حرمت خود و اعتیاد به اینترنت در دانش‌آموزان مدارس متوسطه بر اساس قلدری مجازی با نقش میانجی‌گر ناگویی هیجانی. مجله علوم روانشناختی، 23(135)، 539-556.‎
چالمه، رضا (1392). کفایت روانسنجی مقیاس ایلی نویز در دانش¬آموزان ایرانی: بررسی روایی، پایایی و ساختار عاملی. فصلنامه روشها و مدلهاي روانشناختی، 3(11)، 39-52.
حاجی علیانی، وحید؛ نوری، ربابه (1400). بررسی رفتارهای قلدرانه بر اساس سبک‌های فرزندپروری و دلبستگی: یک مطالعه مروری، نشریه علمی رویش روان شناسی، 10(5)، 195-208.‎
خانجانی، مهدی؛ قنبری، فرشته؛ نعیمی، ابراهیم. (1398). بررسی ارتباط کارکرد خانواده، سبک دلبستگی و سبک‌های تربیتی والدین با اعتیاد به اینترنت در نوجوانان. فرهنگ مشاوره و روان درمانی، 10(37)،121-142.‎
شیرکوند، نسیبه؛ میرهاشمی، مالک (1399). پیش بینی قلدری بر اساس سبک فرزندپروری ادراک شده با میانجی گری خودپنداره در دانش آموزان. پژوهش اجتماعی، 12(49)، 37-63.‎
فاتحی، نازنین؛ کچویی، محسن؛ جوهری¬فرد، فاطمه. (1403). مکانیسم روانشناختی زیربنای اعتیاد به اینترنت و دلزدگی زناشویی: نقش میانجیگر پرخاشگری ارتباطی پنهان و کیفیت رابطه زوجی، مجله روانشناسی، 3(28)، 333-343.
فراست، هادی(1400). پیش¬ بینی اعتیاد به اینترنت بر اساس شیوه های فرزند پروری و الگوهای ارتباطی خانواده دانش آموزان متوسطه دوم شهر خرم، مجله پژوهش¬های معاصر در علوم و تحقیقات، 3(22)، 102-116.
گنجی، بی نظیر؛ توکلی، سمیرا؛ بنی اسدی شهربابک، فائزه؛ اسدی، سکینه. (1395). بررسی رابطه بین اعتیاد به اینترنت و اشتیاق تحصیلی دانشجویان. دوماهنامه علمی-پژوهشی راهبــردهای آموزش در علوم پزشکی, 9(2)، 150-155.
لطفی، صادق؛ فیروزی، محمدرضا؛ تقوایی نیا، علی. (۱۴۰۳). نقش میانجی ارضای نیازهای روانشناختی پایه در رابطه بین کیفیت روابط مادر-فرزند و اعتیاد به تلفن همراه در دانشجویان. ارمغان دانش، 29(4)، 567-582.
مظاهری تهرانی، محمدعلی، شیری، اسماعیل، و ولی پور، مصطفی. (1394). بررسی ماهیت و شیوع قلدری در مدارس راهنمایی روستاهای شهرستان زنجان. روان شناسی تربیتی (روانشناسی و علوم تربیتی)، 11(36)، 17-38.
ملک نیا، آرزو سادات؛ هاشمیان، کیانوش؛ ابوالمعالی، خدیجه(1399). تبیین روابط ساختاری بین کیفیت روابط والد-فرزند و جو عاطفی مدرسه با قلدری در مدرسه: ارزیابی نقش میانجیگر خودپنداره. نشریه پژوهش در نظام های آموزشی، 14(50)، 55-78.
Aleebrahim, F., Daneshvar, S., & Tarrahi, M. J. (2022). The prevalence of internet addiction and its relationship with mental health among high school students in Bushehr, Iran (2018). International Journal of Preventive Medicine, 13.
Aloia, L. S., & Warren, R. (2019). Quality parent–child relationships: The role of parenting style and online relational maintenance behaviors. Communication Reports, 32(2), 43-56.‏
Alzayyat, A., Al-Gamal, E., & Ahmad, M. M. (2015). Psychosocial correlates of Internet addiction among Jordanian university students. Journal of psychosocial nursing and mental health services, 53(4), 43-51.
Baumrind, D. (1991). The influence of parenting style on adolescent competence and substance use. The journal of early adolescence, 11(1), 56-95.
Berezovskaya, I. P., Shipunova, O. D., & Kedich, S. I. (2019, October). Internet addiction and youth coping strategies. In Proceedings of the XI international scientific conference communicative strategies of the information society (pp. 1-6).
Brand, M., Laier, C., & Young, K. S. (2014). Internet addiction: coping styles, expectancies, and treatment implications. Frontiers in psychology, 5, 1256.
Buri, J. R. (1991). Parental authority questionnaire. Journal of personality assessment, 57(1), 110-119.
Cerniglia, L., Zoratto, F., Cimino, S., Laviola, G., Ammaniti, M., & Adriani, W. (2017). Internet Addiction in adolescence: Neurobiological, psychosocial and clinical issues. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 76, 174-184.
Charalampous, K., Demetriou, C., Tricha, L., Ioannou, M., Georgiou, S., Nikiforou, M., & Stavrinides, P. (2018). The effect of parental style on bullying and cyber bullying behaviors and the mediating role of peer attachment relationships: A longitudinal study. Journal of adolescence, 64, 109-123.‏
Chen, Q., Lo, C. K., Zhu, Y., Cheung, A., Chan, K. L., & Ip, P. (2018). Family poly-victimization and cyberbullying among adolescents in a Chinese school sample. Child abuse & neglect, 77, 180-187.
Duncan, R. D. (1999). Maltreatment by parents and peers: The relationship between child abuse, bully victimization, and psychological distress. Child maltreatment, 4(1), 45-55.
Espelage, D. L., & Holt, M. K. (2013). Bullying and victimization during early adolescence: Peer influences and psychosocial correlates. In Bullying behavior (pp. 123-142). Routledge
Fousiani, K., Dimitropoulou, P., Michaelides, M. P., & Van Petegem, S. (2016). Perceived parenting and adolescent cyber-bullying: Examining the intervening role of autonomy and relatedness need satisfaction, empathic concern and recognition of humanness. Journal of child and family studies, 25(7), 2120-2129.‏
Garcia, O. F., Serra, E., Zacares, J. J., Calafat, A., & Garcia, F. (2020). Alcohol use and abuse and motivations for drinking and non-drinking among Spanish adolescents: do we know enough when we know parenting style?. Psychology & health, 35(6), 645-664.‏
Georgiou, S. N., Ioannou, M., & Stavrinides, P. (2017). Parenting styles and bullying at school: The mediating role of locus of control. International Journal of School & Educational Psychology, 5(4), 226-242.‏
Gómez-Ortiz, O., Romera, E. M., & Ortega-Ruiz, R. (2016). Parenting styles and bullying. The mediating role of parental psychological aggression and physical punishment. Child abuse & neglect, 51, 132-143.
Hong, J. S., Espelage, D. L., Grogan-Kaylor, A., & Allen-Meares, P. (2012). Identifying potential mediators and moderators of the association between child maltreatment and bullying perpetration and victimization in school. Educational Psychology Review, 24(2), 167-186.
Hsieh, Y. P., Shen, A. C. T., Wei, H. S., Feng, J. Y., Huang, S. C. Y., & Hwa, H. L. (2016). Associations between child maltreatment, PTSD, and internet addiction among Taiwanese students. Computers in Human Behavior, 56, 209-214.
Jia, J., Li, D., Li, X., Zhou, Y., Wang, Y., Sun, W., & Zhao, L. (2018). Peer victimization and adolescent Internet addiction: The mediating role of psychological security and the moderating role of teacher-student relationships. Computers in Human Behavior, 85, 116-124.‏
Kim, B. N., Park, S., & Park, M. H. (2017). The relationship of sexual abuse with self-esteem, depression, and problematic internet use in Korean adolescents. Psychiatry investigation, 14(3), 372.
Kong, F., Qin, J., Huang, B., Zhang, H., & Lei, L. (2020). The effect of social anxiety on mobile phone dependence among Chinese adolescents: A moderated mediation model. Children and Youth Services Review, 108, 104517.‏
Lannoy, S., Chatard, A., Selimbegovic, L., Tello, N., Van der Linden, M., Heeren, A., & Billieux, J. (2020). Too good to be cautious: High implicit self-esteem predicts self-reported dangerous mobile phone use. Computers in Human Behavior, 103, 208-213.‏
Leite, Â., Ramires, A., Amorim, S., Vidal, D. G., & Dinis, M. A. P. (2020). Psychopathological Symptoms and Loneliness in Adult Internet Users: A Contemporary Public Health Concern. International journal of environmental research and public health, 17(3), 856.‏
Lereya, S. T., Samara, M., & Wolke, D. (2013). Parenting behavior and the risk of becoming a victim and a bully/victim: A meta-analysis study. Child abuse & neglect, 37(12), 1091-1108.
Lin, C. H., & Wiley, A. R. (2017). The relationship of relative child care and parenting behaviors in fragile families. Children and Youth Services Review, 82, 130-138.
Lo, C. K., Ho, F. K., Emery, C., Chan, K. L., Wong, R. S., Tung, K. T., & Ip, P. (2021). Association of harsh parenting and maltreatment with internet addiction, and the mediating role of bullying and social support. Child Abuse & Neglect, 113, 104928.
Mak, K. K., Young, K. S., Watanabe, H., Ramos, M. S., & Nam, J. K. (2020). Crosscultural Measurement Invariance of the Internet Addiction Test-Revised (IAT-R) Among Japanese and Filipino University Students. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 23(7), 479-486.‏
Modara, F., Rezaee-Nour, J., Sayehmiri, N., Maleki, F., Aghakhani, N., Sayehmiri, K., & Rezaei-Tavirani, M. (2017). Prevalence of internet addiction in Iran: A systematic review and meta-analysis. Addiction & health, 9(4), 243.
Ng, K. C., Wu, L. H., Lam, H. Y., Lam, L. K., Nip, P. Y., Ng, C. M., ... & Leung, S. F. (2020). The relationships between mobile phone use and depressive symptoms, bodily pain, and daytime sleepiness in Hong Kong secondary school students. Addictive behaviors, 101, 105975.‏
Olweus, D. (2012). Cyberbullying: An overrated phenomenon?. European journal of developmental psychology, 9(5), 520-538.
Park, S., Lee, Y., & Jun, J. Y. (2017). Differences in the relationship between traumatic experiences, self-esteem, negative cognition, and internet addiction symptoms among North Korean adolescent defectors and South Korean adolescents: A preliminary study. Psychiatry Research, 257, 381-385.
Samadieh, H., Khamesan, A., & Mohammadzadeh, M. (2024). Bullying scales in educational contexts: A systematic review of two decades of research in Iran. Rooyesh-e-Ravanshenasi Journal (RRJ), 13(2), 47-58.
Siavashnasab, K., Firouzi, M., & Zadehbagheri, G. (2023). Specific and common effects of parenting styles and bullying on internet addiction. International Journal of High Risk Behaviors and Addiction, 12(3).
Vessey, J. A., Difazio, R. L., Neil, L. K., & Dorste, A. (2022). Is there a relationship between youth bullying and internet addiction? An integrative review. International Journal of Mental Health and Addiction, 1-25.
Wang, M., & Liu, L. (2014). Parental harsh discipline in mainland China: Prevalence, frequency, and coexistence. Child abuse & neglect, 38(6), 1128-1137.
Wang, M., & Qi, W. (2017). Harsh parenting and problematic Internet use in Chinese adolescents: Child emotional dysregulation as mediator and child forgiveness as moderator. Computers in Human Behavior, 77, 211-219.
Widyanto, L., & McMurran, M. (2004). The psychometric properties of the internet addiction test. Cyberpsychology & behavior, 7(4), 443-450.
Yaffe, Y., & Seroussi, D. E. (2019). Problematic Internet use in Israeli-Arab adolescent males: Do parenting styles matter?. Cyberpsychology: Journal of Psychosocial Research on Cyberspace, 13(4).‏
Young, K. S. (1996). Psychology of computer use: XL. Addictive use of the Internet: a case that breaks the stereotype. Psychological reports, 79(3), 899-902.
Yu, J. J., Kim, H., & Hay, I. (2013). Understanding adolescents’ problematic Internet use from a social/cognitive and addiction research framework. Computers in Human Behavior, 29(6), 2682-2689.
Zhang, G., Yang, X., Tu, X., Ding, N., & Lau, J. T. (2020). Prospective relationships between mobile phone dependence and mental health status among Chinese undergraduate students with college adjustment as a mediator. Journal of Affective Disorders, 260, 498-505.