پیشبینی سرخوردگی زناشویی براساس کیفیت روابط و تحریفهایشناختی با میانجیگری بخشش در زنان دارای روابط خانوادگی آشفته
محورهای موضوعی :
اسماعیل سعدی پور
1
,
ناهید معراجی
2
*
,
آیلین نوری
3
,
حسام واثقی
4
1 - گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
2 - گروه روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
3 - گروه روانشناسی تربیتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
4 - گروه روانشناسی تربیتی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.
کلید واژه: بخشش, تحریف¬های شناختی, روابط خانوادگی آشفته, سرخوردگی زناشویی, کیفیت روابط,
چکیده مقاله :
این پژوهش با هدف پیشبینی سرخوردگی زناشویی براساس کیفیت روابط و تحریفهایشناختی با میانجیگری بخشش در زنان دارای روابط خانوادگی آشفته انجام شد. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی با تحلیل مسیر بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان دارای روابط خانوادگی آشفته مراجعه کننده به مراکز مشاوره و رواندرمانی شهر تهران (مناطق 15و 14) در نیمه اول سال 1403 بودند که تعداد 172 نفر به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب و به پرسشنامه بخشش زناشویی (MFQ) (ری و همکاران، 2001)، مقياس سرخوردگي زناشويي (MDC) (نیهویس و بارتل، 2006)، کیفیت روابط (RQ) (چاندی و همکاران، 2018) و تحریفهای شناختی بین فردی(ICDS) (حمامسی و بویوک اوزتورک، 2004) پاسخ دادند. براي تحليل دادهها از روش تحليل مسير با نرم افزار لیزرل نسخه 8/8 استفاده شد. براساس یافتهها سرخوردگی زناشویی با کیفیت روابط (422/0-r=)، تحریفهایشناختی (491/0r=) و بخشش (363/0-r=) رابطه معناداری داشت (01/0p<). همچنین بخشش در رابطه بین کیفیت روابط و سرخوردگی زناشویی با اثر استاندار (07/0) و ضریبمسیر (34/0-) و در رابطه بین تحریفهایشناختی و سرخوردگی زناشویی با اثر استاندار (06/0) و ضریبمسیر (29/0) اثر غیرمستقیم معنادار داشت (01/0p<). میتوان نتیجه گرفت که مدل پژوهش از برازش مطلوب برخوردار است. از این رو، باید به متغیرهای کیفیت روابط و تحریفهایشناختی و بخشش توجه و اهمیت ویژهای شود؛ زیرا با شناخت این عوامل میتوان گام مهمی در جهت کاهش روابط خانوادگی آشفته برداشته شود.
This research was conducted with the aim of predicting marital frustration based on the quality of relationships and cognitive distortions with the mediation of forgiveness in women with distressed family relationships. The descriptive research method was correlation type with path analysis. The statistical population included all women with distressed family relationships who referred to counseling and psychotherapy centers in Tehran (Districts 15 and 14) in the first half of 2024, 172 of whom were selected by convenience sampling and the Marital Forgiveness Questionnaire (MFQ) (Rye et al, 2001), Marital Disillusionment Scale (MDC) (Niehuis & Bartell, 2006), Relationship Quality Scale (RQ) (Chonody et al., 2018), and Interpersonal Cognitive Distortions Scale (ICDS) (Hamamci & Buyukozturk, 2004) answered. Path analysis was used to analyze the data with LISREL software version 8.8. Based on the findings, marital frustration had a significant relationship with relationship quality (r=-0.422), cognitive distortions (r=0.491) and forgiveness (r=-0.363) (p<0.01). Also, forgiveness in the relationship between relationship quality and marital frustration with standard effect (0.07) and path coefficient (-0.34) and in the relationship between cognitive distortions and marital frustration with standard effect (0.06) and coefficient Path (0.29) had a significant indirect effect (p<0.01). It can be concluded that the research model has a good fit. Therefore, special attention and importance should be given to the variables of relationship quality, cognitive distortions, and forgiveness; because by knowing these factors, an important step can be taken to reduce distressed family relationships.
اسماعیلپور، خ.، بخشیپور رودسری، ع.، و محمدزادهگان، ر. (1393). تعیین ساختار عاملی، روایی و اعتبار مقیاس تحریفشناختی بینفردی در دانشجویان دانشگاه تبریز. دو فصلنامه راهبردهای شناختی در یادگیری، 2(3)، 69- 88. https://asj.basu.ac.ir/article_1020.html
انجمن روانپزشکی آمریکا. (2013). راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی DSM-5. ترجمه رضاعی، ف.، فخرایی، ع.، فرمند، آ.، و شاملو، ف. (1400). ویرایش پنجم، تهران: انتشارات ارجمند. https://www.arjmandpub.com/Book/1180
باقری، ن.، و البهشتی، غ. (1399). بررسی نقش سرخوردگی زناشویی در نگرش به روابط فرازناشویی با نقش تعدیلی هوش هیجانی. رویش روانشناسی، 9(۹)، ۱۳۹-۱۴۶ http://frooyesh.ir/article-1-2207-fa.html.
باهرطالاری، م.، میکائیلی، ن.، آقاجانی، س.، و حبیبی، ن. (1403). پیشبینی سرخوردگی زناشویی براساس تحریف شناختی، بخشودگی بین فردی و راهبردهای تنظیم هیجانها در افراد متأهل. پژوهشهای روانشناسی اجتماعی، 14(53)، 1-16. 10.22034/spr.2024.392643.1829. https://dor
بخشیزنجیرانی، ن.، و علیمندگاری، م. (1396). ثبات خانوادگی و تداوم زندگی زناشویی: مطالعهای کیفی در شهر شیراز. مجله جمعیت شناسی ایران، 12(24)، 207-244. https://dorl.net/dor/20.1001.1.1735000.1396.12.24.7.8
بهمنی، ن.، اعتمادی، ع.، احمدی، ا.، و فاتحیزاده، م. (1396). کشف عوامل مؤثر بر سرخوردگی زناشویی زوجین ایرانی: یک مطالعه کیفی. تحقیقات علوم رفتاری، ۱۵(۴)، ۴۶۷-۴۷۳. http://rbs.mui.ac.ir/article-1-566-fa.html
تقيزاده، ا.، فیروزجانی، ز.، تقدسي، م.، و تركي، ح. (1396). خصوصيات روانسنجي پرسشنامه کيفيت روابط بين زوجين. مجله پايش، 17(1)، 85-94. http://payeshjournal.ir/article-1-67-fa.html
جعفرزادهداشبلاغ، ح.، اخلاقیفرد، م.، تاریمرادی، آ.، و معراجی، م. (1402). مقایسه اثربخشی معنویت درمانی و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی بر انسجام خانوادگی و سازگاری زناشویی زنان دارای روابط خانوادگی آشفته. روانشناسی و دین، 16(1)، 117-133. https://ensani.ir/fa/article/540511
خرمآبادی، ی.، و طهماسبی، ح. (1403). بررسی قدرت پیشبینیکنندگی توافقپذیری، همدلی زناشویی و بخشش زناشویی بر رضایت زناشویی در زنان متأهل. مجله روانشناسی، 28(1)، 1-11. http://www.iranapsy.ir/fa/Article/43355
زارعی، م.، نظری، ع.م.، و زهراکار، ک. (1399). بررسی رابطه بخشش و جهت گیری مذهبی با تعارض زناشویی. پژوهش در دین و سلامت، 6(2)، 87-99. https://doi.org/10.22037/jrrh.v6i2.23602
زندیپور، ط.، آزادی، ش.، و ناهیدپور، ف. (1390). بررسی رابطه ویژگیهای شخصیتی، بخشش و سلامتروان در زوجهای مراجعه کننده به مراکز بهداشت گچساران. مجله زن و جامعه (جامعه شناسی زنان)، 2(2)، 1-18. https://www/journal/ViewPaper.aspx?id=188945.18
سيدعليتبار، ه.، محمدعليپور، ز.، حبيبي، ف.، سروستاني، ع.، و جوانبخت، ع. (1394). پايايي، روايي و ساختار عاملي مقياس سرخوردگي زناشويي. مجله پژوهنده، 20(6)، 342-349. http://pajoohande.sbmu.ac.ir/article-1-2100-fa.html
صدیقیارفعی، ف.، اسکندری، ن.، و شیروانی، خ. (1403). نقش میانجی خودشفقتورزی در رابطه بین طرحوارههای ناسازگاراولیه با کیفیتزندگی و پریشانی روانشناختی. رویش روان شناسی، ۱۳ (۲)، ۲۵-۳۶. http://frooyesh.ir/article-1-5064-fa.html
عبدل پور، ق.، عزیزی، م.، لشکری، آ.، مطهریراد، م.، و طیاری، ا. (1401). ارتباط طرحوارههای شناختی فعالشده در بافت جنسی و رضایت زناشویی: نقش واسطهای عزتبدنی. پژوهشهای نوین روانشناختی، 17(68)، 181-189. https://doi.org/10.22034/jmpr.2023.15327
غائبیپناه، م.، و کشاورزی، ف. (1399). رابطه سبکهای عشقورزی و تحریفهایشناختی با طلاق عاطفی در زنان. روانشناسی خانواده، 7(2)، 47-60. https://doi.org/10.22034/ijfp.2021.245577
قاسمی مقدم، ک.، شفیع آبادی، ع.، و شریفی، ا. (1402). تبیین الگوی پیشبینی تعارضات زناشویی دانشجویان براساس نیازهای اساسی. مجله روانشناسی، 27(1)، 51-57. https://dorl.net/dor/20.1001.1.18808436.1402.27.1.9.3
کاوهفارسانی، ذ.، نظری فر، م.، و محمودی، ف. (1402). ارزیابی الگوی رابطه بین ذهنآگاهی و کیفیت رابطه زناشویی با میانجیگری باورهای لذتبری و قدردانی. مجله روانشناسی، 27(1)، 1-9. https://dorl.net/dor/20.1001.1.18808436.1402.27.1.8.2
معصومزاده، ش.، و شریفیاصفهانی، م. (1402). پیشبینی سرخوردگی زناشویی براساس طرحوارههای ناسازگار اولیه و بهزیستی ذهنی. اولین همایش ملی زیستن با کیفیت از منظر روانشناسی، مشاوره و مددکاری اجتماعی. https://civilica.com/doc/1689753
Asefi Far, F., Shams Esfandabad, H., & Shaterian Mohammadi, F. (2022). Sensation Seeking and Extramarital Relationships: Mediation Role of Marital Frustration. Iranian Evolutionary Educational Psychology Journal, 4(4), 64-75. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.25884395.2022.4.4.6.2
Biesen, J.N., & Smith, D.A. (2022). Daily relationship satisfaction and depressed mood: The moderating roles of support satisfaction, over-and underprovision. Journal of Family Psychology, 36(8), 1439- 1445. https://doi.org/10.1037/fam0000998
Cassepp-Borges, V., Gonzales, J.E., Frazier, A., & Ferrer, E. (2023). Love and Relationship Satisfaction as a Function of Romantic Relationship Stages. Trends in Psychology, 1, 1-16. http://dx.doi.org/10.1007/s43076-023-00333-4
Chonody, J.M., Gabb, J., Killian, M., & Dunk-West, P. (2018). Measuring relationship quality in an international study: Exploratory and confirmatory factor validity. Research on Social Work Practice, 28(8), 920-930. https://doi.org/10.1037/t77170-000
Delshad, F., Naderi Nobandegani, Z., & Zarei Mahmood Abadi, H. (2023). Qualitative Study of Couple Identity Gaps in Disturbed Married Women. International Journal of Behavioral Sciences, 17(2), 106-112. 10.30491/IJBS.2023.376754.1882
Dillon, L.M., Nowak, N., Weisfeld, G.E., Weisfeld, C.C., Shattuck, K.S., Imamoğlu, O.E., & Shen, J. (2015). Sources of marital conflict in five cultures. Evolutionary Psychology, 13(1), 47-57. http://doi.org/10.1177/147470491501300101
Dillow, M.R., & Denes, A. (2022). Forgiveness for a partner’s infidelity. In T. DeLecce & T.K. Shackelford (Eds.), The Oxford handbook of infidelity (pp. 415–452). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780197502891.013.22
Eslami, M., Yazdanpanah, M., Andalib, P., Rahimi, A., Safizadeh, M., Dadvar, A., & Nakhaee, N. (2020). Marital satisfaction and emotional divorce among Iranian married individuals: A survey of hospital visitors of nine provinces. Journal of education and health promotion, 9(1), 83-92. https://doi.org/10.4103/jehp.jehp_570_19
Fincham, F.D (2017). Forgiveness and conflict resolution in marriage. Journal of Family Psychology, 18(2), 72-81. https://doi.org/10.1037/0893-3200.18.1.72
Forouzani, S., Norbakhsh Amiri, F., Abbasi, M., Akbarzadeh, N., & Jafari, Z. (2024). Effectiveness of Cognitive Behavioral Therapy on Psychological Hardiness and Marital Relationship Quality in Couples with Marital Conflicts. Journal of Assessment and Research in Applied Counseling, 6(2), 105-112. https://doi.org/10.61838/kman.jarac.6.2.13
Gezer, F., & Özkamalı, E. (2023). Predictors of Marital Satisfaction in Married Teachers: Tendency to Cheat and Interpersonal Cognitive Distortions. International Journal of Psychology and Educational Studies, 10(4), 976-986. https://doi.org/10.52380/ijpes.2023.10.4.1148
Girma Shifaw, Z. (2024). Marital communication as moderators of the relationship between marital conflict resolution and marital satisfaction. The American Journal of Family Therapy, 52(3), 249-260. http://doi.org/10.1080/01926187.2022.2089404
Hamamci, Z., & Buyukozturk, S. (2004). The interpersonal cognitive distortions scale: development and psychometric characteristics. Psychological Reports, 95(1), 291-303. https://doi.org/10.2466/pr0.95.1.291-303
Hosseini-Ghidari, A., Goudarzi, M., Ahmadian, H., & Yarahmadi, Y. (2022). Women’s Divorce Tendency Based on Their Irrational Communication Beliefs and Individual Differentiation with the Mediating Role of Sexual Performance and Marital Frustration. Community Health, 9(3), 67-79. http://doi.org/10.22037/ch.v9i3.31199
Huang, L. S., Molenberghs, P., & Mussap, A. J. (2023). Cognitive distortions mediate relationships between early maladaptive schemas and aggression in women and men. Aggressive behavior, 49(4), 418-430. https://doi.org/10.1002/ab.22083
Huston, T.L., Caughlin, J.P., Houts, R.M., Smith, S.E., & George, L.J. (2015). The connubial crucible: Newlywed years as predictors of marital delight, distress, and divorce. Journal of personality and social psychology, 80(2), 237. https://doi.org/10.1037/0022-3514.80.2.237
Josiah, G.A., & Nteh, O.K. (2022). Factors and consequences of marital conflicts among spouses in Rivers State, Nigeria. International Journal of Research in Education and Sustainable Development, 2(5), 38-46. https://strathprints.strath.ac.uk/89333/1
Kayser, K. (1993). When Love Dies: The process of marital disaffection. New York, NY: Guilford Press. https://books.google.com/books/about/When_Love_Dies.html?id=zGLw6LRZtRYC
Kim, J., & Kwon, K. Y. (2024). Marital dissatisfaction and functional performance in older adults: Heterogeneity in the association by educational level. Social Science & Medicine, 340, 116-130. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2023.116460
Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling. Guilford publications. https://psycnet.apa.org/record/2015-56948-000
Körner, R., & Schütz, A. (2021). Power in romantic relationships: How positional and experienced power are associated with relationship quality. Journal of Social and Personal Relationships, 38(9), 2653–2677. https://doi.org/10.1177/02654075211017670
Krok, D. (2017). Marriage and psychological well-being: Examining the role of marital relations and communication styles among Polish couples, w: R. Bowers (red.). Psychological Well-Being: Cultural Influences, Measurement Strategies and Health Implications, 157-174. https://www.researchgate.net/publication/316136242
Mehrpouya, F., Jajarmi, M., & Mousavi, E. A. (2022). The Inter-structural relationships between early maladaptive schemas and marital commitment of couples: The mediating role of communication patterns. International Journal of Health Studies, 2, 23-30. https://orcid.org/0000-0003-0651-7820
Mutlu, M. & Erkut, Z. (2018). A review on the relationship between marital adjustment and maternal attachment. Revista da Associacao Medica Brasileira, 46(3), 52-60. https://doi.org/10.1590/1806-9282.64.03.243
Nejatian, M., Alami, A., Momeniyan, V., Delshad Noghabi, A., & Jafari, A. (2021). Investigating the status of marital burnout and related factors in married women referred to health centers. Women’s health, 21, 1-9. https://doi.org/10.1186/s12905-021-01172-0
Niehuis, S., & Bartell, D. (2006). The marital disillusionment scale: Development and psychometric properties. North American Journal of Psycholog, 8(1), 69-83. https://doi.org/10.7508/jrh.2016.04.007
Rye, M.S., Loiacono, D.M., Folck, C.D., Olszewski, B.T., Heim, T.A., & Madia, B.P. (2001). Evaluation of the psychometric properties of two forgiveness scales. Current psychology, 20(3), 260-277. https://org/doi/10.1007/s12144-001-1011-6
Safari, S., Hasanpoor-Azghady, S.B., & Amiri-Farahani, L. (2023). The role of men’s forgiveness in marital satisfaction and coping strategies of infertile Iranian women. Women's Health, 23(1), 227. https://doi.org/10.1186/s12905-023-02389-x
Sahan, B. (2021). Does forgiveness affect marital satisfaction? Spiritual Psychology and Counseling, 6(3), 83-108. http://doi.org/10.37898/spc.2021.6.3.146
Şimşek, O.M., Kocak, O., & Younis, M.Z. (2021). The impact of interpersonal cognitive distortions on satisfaction with life and the mediating role of loneliness. Sustainability, 13(16), 9293. https://doi.org/10.3390/su13169293
Spiers, H.J., Farzanfar, D., Moscovitch, M., & Rosenbaum, R.S. (2023). From cognitive maps to spatial schemas. Nature Reviews Neuroscience, 24(2), 63-79. https://doi.org/10.1038/s41583-022-00655-9
Vali Sheikhzahed, E. (2024). Predicting Marital Satisfaction based on Forgiveness and Tolerance in Spouses' Relationships. Journal of Modern Psychology, 4(1), 24-30. https://doi.org/10.22034/jmp.2024.445225.1096