نقش میانجی راهبردهای شناختی تنظیم هیجان در رابطه بین سبکهای دلبستگی ناایمن بزرگسالان و علائم اختلال وسواسی- اجباری
محورهای موضوعی : روانشناسی بالینی و آسیب شناسی روانی
فاطمه عزیزی
1
,
محمود نجفی
2
*
1 - گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
2 - گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
کلید واژه: راهبردهای شناختی تنظیم هیجان, سبکهای دلبستگی ناایمن بزرگسالان, علائم اختلال وسواسی- اجباری,
چکیده مقاله :
پژوهش حاضر با هدف تعیین نقش میانجی راهبردهای شناختی تنظیم هیجان در رابطه بین سبکهای دلبستگی ناایمن بزرگسالان و علائم اختلال وسواسی- اجباری انجام شد. این مطالعه از نوع توصیفی- همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان متأهل دانشگاه سمنان در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ میباشد که از میان آنها ۳۹۷ نفر با استفاده از روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. دادهها با استفاده از سیاهه تجدیدنظرشده اختلال وسواسی- اجباری، پرسشنامه تجدیدنظرشده تجربه در روابط نزدیک و پرسشنامه نظمجویی شناختی هیجان جمعآوری شد. برای تحلیل مدل پژوهش، از روش مدلسازی معادلات ساختاری و نرمافزار AMOS 24 استفاده گردید. یافتهها نشان داد که سبکهای دلبستگی ناایمن بزرگسالان با علائم اختلال وسواسی- اجباری رابطه مستقیم، مثبت و معناداری دارند. همچنین، راهبردهای شناختی تنظیم هیجان نقش میانجی بین سبکهای دلبستگی ناایمن و علائم اختلال وسواسی- اجباری ایفا میکنند. بهطور کلی، نتایج نشان داد که مدل مورد بررسی از برازش مناسبی برخوردار بود. با توجه به نقش میانجی راهبردهای شناختی تنظیم هیجان در ارتباط بین سبکهای دلبستگی ناایمن و علائم اختلال وسواسی- اجباری در دانشجویان متأهل، توجه به آموزش راهبردهای انطباقی تنظیم شناختی هیجان و بهرهگیری از رویکردهای درمانی مبتنی بر دلبستگی میتواند اثر سبکهای دلبستگی ناایمن بزرگسالان بر علائم اختلال وسواسی- اجباری را کاهش دهد.
The aim of the present study was to investigate the mediating role of cognitive emotion regulation strategies in the relationship between insecure adult attachment styles and obsessive-compulsive symptoms. This was a descriptive-correlational study. The statistical population included all married students of Semnan University in the academic year 2024, from which 397 people were selected using the convenience sampling method. The revised obsessive-compulsive disorder questionnaire, the revised experiences in close relationships questionnaire, and the cognitive emotion regulation questionnaire were used to collect data. In order to analyze the research model, the structural equation modeling method was used using AMOS24 software. The results showed that insecure adult attachment styles have a direct, positive, and significant relationship with obsessive-compulsive symptoms, and cognitive emotion regulation strategies have a mediating role in the relationship between insecure adult attachment styles and obsessive-compulsive symptoms. Overall, the findings showed that the model had a good fit. Considering the mediating role of cognitive emotion regulation strategies in the relationship between insecure adult attachment styles and obsessive-compulsive symptoms in married students, focusing on teaching adaptive cognitive emotion regulation strategies and using attachment-based therapeutic approaches can reduce the effect of insecure adult attachment styles on obsessive-compulsive symptoms.
ابراهیمی، گل نوش؛ و عابد، نازنین. (۱۴۰۲). پیشبینی تابآوری از سبکهای دلبستگی و تنظیم شناختی هیجان زنان دارای تجربه سوگ همسر. مجله روانشناسی، ۲(۲۷)، ۲۲۳-۲۱۵. http://www.iranapsy.ir/Article/41300
باقری شیخانگفشه، فرزین؛ کیانی، مریم؛ صوابی نیری، وحید؛ نخستین آصف، زهرا؛ و بوربور، زینب. (۱۴۰۲). اثربخشی درمان شناختی- رفتاری بر دشواری در تنظیم هیجان و انعطافپذیری شناختی بیماران مبتلا به اختلال وسواسی- اجباری. مجله روانشناسی، ۱(۲۷)، ۳۷-۲۸. http://iranapsy.ir/Article/36447
صیدی، محمدسجاد؛ فلاح تفتی، ابوالفضل؛ صادقی، منصوره السادات؛ و رضایی، خدیجه. (۱۳۹۲). نقش سبک دلبستگی و سازگاری زناشویی در سرسختی خانواده. نسیم تندرستی (سلامت خانواده)، ۲(۱)، ۴۷-۳۹. https://sid.ir/paper/518330/fa
عبدی، سلمان؛ باباپورخیرالدین، جلیل؛ و فتحی، حیدر. (۱۳۸۹). رابطه سبک های تنظیم شناختی هیجان و سلامت عمومی دانشجویان. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی ارتش، ۸(۴)، ۲۶۴-۲۵۸. https://sid.ir/paper/96649/fa
محمدی، ابوالفضل؛ زمانی، رضا؛ و فتی، لادن. (۱۳۸۷). اعتباریابی نسخه فارسی پرسشنامه بازنگری شده وسواسی - اجباری در جمعیت دانشجویی. پژوهشهای روانشناختی، ۱۱(۱-۲ (پیاپی ۲۱))، ۷۸-۶۶. https://sid.ir/paper/66317/fa
نادری، سارا؛ غلامعلی لواسانی، مسعود؛ و قاسمزاده، سوگند. (۱۴۰۲). بررسی مقایسهای رابطه طرحوارههای ناسازگار اولیه با بهزیستی روانشناختی و نقش میانجیگر راهبردهای تنظیم شناختی هیجان در دو گروه نوجوانان با و بدون سابقه طلاق والدین. مجله روانشناسی،۴ (۲۷)، ۴۱۵-۴۰۶. http://www.iranapsy.ir/Article/39094
American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders, Text Revision DSM-5-TR. American Psychiatric Association Publishing.
Brennan, K. A., Clark, C. L., & Shaver, P. R. (1998). Self-report measurement of adult attachment: An integrative overview. In J. A. Simpson & W. S. Rholes (Eds.), Attachment theory and close relationships (pp. 46–76). The Guilford Press.
Bürkle, J. J., Schmidt, S., & Fendel, J. C. (2025). Mindfulness-and acceptance-based programmes for obsessive-compulsive disorder: A systematic review and meta-analysis☆. Journal of Anxiety Disorders, 17(6),45-61. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2025.102977
Davoudi, M., Sadoughi, M., Pourshahbaz, A., Dolatshahi, B., & Astaneh, A. N. (2023). Exploring the structure of the university-students obsessive–compulsive tendency scale in Iranian university students: a network analysis study. BMC Research Notes, 16(1), 193. https://doi.org/10.1186/s13104-023-06474-0
Delgado, B., Amor, P. J., Domínguez-Sánchez, F. J., & Holgado-Tello, F. P. (2023). Relationship between adult attachment and cognitive emotional regulation style in women and men. Scientific reports, 13(1), 8144. https://doi.org/10.1038/s41598-023-35250-0
Eilert, D. W., & Buchheim, A. (2023). Attachment-related differences in emotion regulation in adults: A systematic review on attachment representations. Brain Sciences, 13(6), 884. https://doi.org/10.3390/brainsci13060884
Ein-Dor, T., Viglin, D., & Doron, G. (2016). Extending the Transdiagnostic Model of Attachment and Psychopathology. Frontiers in Psychology, 7, 484. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2016.00484
Ferrández-Mas, J., Moreno-Amador, B., Marzo, J. C., Falcó, R., Molina-Torres, J., Cervin, M., & Piqueras, J. A. (2023). Relationship between Cognitive Strategies of Emotion Regulation and Dimensions of Obsessive–Compulsive Symptomatology in Adolescents. Children, 10(5), 803. https://doi.org/10.3390/children10050803
Foa, E. B., Huppert, J. D., Leiberg, S., Langner, R., Kichic, R., Hajcak, G., & Salkovskis, P. M. (2002). The Obsessive-Compulsive Inventory: development and validation of a short version. Psychological assessment, 14(4), 485. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/1040-3590.14.4.485
Garnefski, N., Kraaij, V., & Spinhoven, P. (2001). Negative life events, cognitive emotion regulation and emotional problems. Personality and Individual Differences, 30(8), 1311-1327. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(00)00113-6
Godbout, N., Sabourin, S., & Lussier, Y. (2009). Child sexual abuse and adult romantic adjustment: Comparison of single-and multiple-indicator measures. Journal of Interpersonal Violence, 24(4), 693-705. https://doi.org/10.1177/0886260508317179
Guadagnoli, E., & Velicer, W. F. (1988). Relation of sample size to the stability of component patterns. Psychological Bulletin, 103(2), 265. DOI:10.1037/0033-2909.103.2.265
Hermida-Barros, L., Primé-Tous, M., García-Delgar, B., Forcadell, E., Lera-Miguel, S., de la Cruz, L. F., ... & Fullana, M. A. (2024). Family accommodation in obsessive-compulsive disorder: an updated systematic review and meta-analysis. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 161, 105678. https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2024.105678
Hohensee, N., Bischof, C., Dietel, F. A., Klein, N., Doebler, P., & Buhlmann, U. (2025). Associations between emotion regulation, symptom severity, and affect in obsessive-compulsive disorder. Journal of Obsessive-Compulsive and Related Disorders, 44, 100934. https://doi.org/10.1016/j.jocrd.2024.100934
Hodny, F., Prasko, J., Ociskova, M., Vanek, J., Holubova, M., Sollar, T., & Nesnidal, V. (2021). Attachment in patients with an obsessive-compulsive disorder. Neuroendocrinology Letters, 22(5), 283-291. https://www.altmetric.com/details/149756695
Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55. https://doi.org/10.1080/10705519909540118
Khosravani, V., Samimi Ardestani, S. M., Sharifi Bastan, F., & Malayeri, S. (2020). Difficulties in emotion regulation and symptom dimensions in patients with obsessive-compulsive disorder. Current Psychology, 39(5), 1578-1588. https://doi.org/10.1007/s12144-018-9859-x
Kulaityte, D., Gutparakyte, G., & Steibliene, V. (2023). A link between obsessive compulsive disorder and attachment styles: a narrative literature review. Biological Psychiatry & Psychopharmacology/Biologinė Psichiatrija ir Psichofarmakologija, 25(2). https://hdl.handle.net/20.500.12512/240897
McNeil, A., & Purdon, C. (2025). A preliminary investigation of the relationships between attachment insecurity, fear of compassion, and OCD severity. British Journal of Clinical Psychology, 64(3), 725–743. https://doi.org/10.1111/bjc.12533
Messina, I., Calvo, V., & Grecucci, A. (2024). Attachment orientations and emotion regulation: new insights from the study of interpersonal emotion regulation strategies. Research in Psychotherapy: Psychopathology, Process, and Outcome, 26(3), 703. https://doi.org/10.4081/ripppo.2023.703
Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2019). Attachment orientations and emotion regulation. Current opinion in psychology, 25, 6-10. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2018.02.006
Nielsen, S. K. K., Stuart, A. C., Winding, C., Pedersen, M. Ø., Daniel, S. I. F., Vangkilde, S., ... & Jørgensen, M. B. (2025). Adult Attachment Style, Emotion Regulation and Obsessive–Compulsive Disorder—A Preliminary Cross‐Sectional Mediational Investigation of an Attachment‐Based Model. Clinical psychology & psychotherapy, 32(1), e70031. https://doi.org/10.1002/cpp.70031
Pozza, A., Dettore, D., Marazziti, D., Doron, G., Barcaccia, B., & Pallini, S. (2021). Facets of adult attachment style in patients with obsessive-compulsive disorder. Journal of Psychiatric Research, 144, 14-25. https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2021.09.045
Rodas, J. A., Jara‐Rizzo, M. F., Greene, C. M., Moreta‐Herrera, R., & Oleas, D. (2022). Cognitive emotion regulation strategies and psychological distress during lockdown due to COVID‐19. International Journal of Psychology, 57(3), 315-324. https://doi.org/10.1002/ijop.12818
See, C. C., Tan, J. M., Tan, V. S., & Sündermann, O. (2022). A systematic review on the links between emotion regulation difficulties and obsessive-compulsive disorder. Journal of psychiatric research, 154, 341-353. https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2022.07.023
Stein, D. J., Ruscio, A. M., Altwaijri, Y., Chiu, W. T., Sampson, N. A., Aguilar-Gaxiola, S., ... & Kessler, R. C. (2025). Obsessive-compulsive disorder in the World Mental Health surveys. BMC medicine, 23(1), 416. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-6090427/v1
Van Leeuwen, W. A., Van Wingen, G. A., Luyten, P., Denys, D., & Van Marle, H. J. F. (2020). Attachment in OCD: A meta-analysis. Journal of Anxiety Disorders, 70, 102187. https://doi.org/10.1016/j.janxdis.2020.102187
Yap, K., Mogan, C., Moriarty, A., Dowling, N., Blair‐West, S., Gelgec, C., & Moulding, R. (2018). Emotion regulation difficulties in obsessive‐compulsive disorder. Journal of clinical psychology, 74(4), 695-709. https://doi.org/10.1002/jclp.22553